Facebook

Specyfika choroby

Borelioza to groźna infekcja bakteryjna zwana inaczej chorobą z Lyme lub krętkowicą kleszczową. Jest najczęstszą wielonarządową zakaźną chorobą odkleszczową, jaka dotyka człowieka. Wywołują ją bakterie z rodziny krętków Borrelli, przeważnie Borrellia burgdorferii. Do zarażenia dochodzi zwykle w momencie ugryzienia przez kleszcza z rodzaju Ixodes. Dane PZH wskazują, że w Polsce potwierdzona zachorowalność na boreliozę w roku 2014 zwiększyła się w stosunku do danych z roku 2007 o ponad 6000 przypadków. Sytuacja jest tym bardziej niepokojąca, że z roku na rok liczba zachorowań rośnie, a faktyczna liczba chorych na boreliozę może być nawet kilkukrotnie większa niż podają to oficjalne statystyki.

"Przegapiona" infekcja

W świetle obecnej wiedzy borelioza nie jest po prostu zwykłą chorobą bakteryjną, która po krótkiej terapii antybiotykiem zostaje wyleczona bezpowrotnie. Ma to szanse powodzenia jedynie wówczas, gdy antybiotyk zostanie podany w fazie infekcji początkowej, tj. do 3 tygodni od ugryzienia kleszcza. Warunkiem skutecznego powstrzymania rozprzestrzeniania się infekcji jest szybkie rozpoznanie i właściwe postępowanie.

Okazuje się jednak, że niestety bywa to wielkim problemem, ponieważ efektywna terapia na wczesnym etapie nie zawsze dochodzi do skutku.

Chory może bowiem w ogóle nie pamiętać ugryzienia kleszcza i nie mieć charakterystycznego rumienia, który naprowadziłby lekarza na właściwą diagnozę. Często się też zdarza, że pacjent ma objawy podobne do przeziębienia, ale nie pamięta ugryzienia ani nie występuje u niego charakterystyczny rumień. Skutkuje to wówczas diagnozą zwykłej infekcji wirusowej, a w konsekwencji - przejściem niewykrytej choroby w kolejne stadium.

To niestety często spotykane przypadki, kiedy infekcja, która mogłaby zostać skutecznie wyleczona we wstępnej fazie, rozprzestrzenia się po całym organizmie dokonując coraz większych spustoszeń. Z biegiem czasu nasilające się objawy choroby zmuszają nieświadomych niczego pacjentów do szukania przyczyn ich pogarszającego się stanu zdrowia u lekarzy różnych specjalności, którzy latami potrafią być bezradni, jeśli chodzi o skuteczną diagnozę i pomoc cierpiącym.

Stadia choroby

Stadia choroby

Etap 1 - infekcja zlokalizowana
Charakteryzuje się zmianami na skórze w postaci tzw. rumienia wędrującego (erythema migrans). Rumień związany z boreliozą występuje w okolicy ukąszenia kleszcza i pojawia się nawet po kilku tygodniach, co dodatkowo komplikuje i opóźnia możliwość szybkiej diagnozy. W wielu przypadkach rumień w ogóle nie występuje lub zamiast niego pojawia się naciek limfocytarny, który swoim wyglądem przypomina małą bańkę wypełnioną płynem. Mogą też wystąpić charakterystyczne dla tego etapu objawy grypopodobne.

Etap 2 - infekcja rozproszona
Charakteryzuje się uogólnieniem infekcji i dalszymi zmianami narządowymi. Mogą pojawić się: nawracające zapalenia stawów (bóle i obrzęki), objawy podrażnienia lub zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych lub nerwów obwodowych (zapalenia korzeni, neuropatie obwodowe), zaburzenia układu krążenia, w tym zapalenie mięśnia serca.

Etap 3 - infekcja przewlekła
U chorego występuje w tym stadium zazwyczaj cały zespół infekcyjnych zaburzeń wielonarządowych związanych są ze specyficznymi właściwościami Borrelii, która do perfekcji opanowała zdolność do ukrywania się przed naszym układem immunologicznym upodabniając się do ludzkich tkanek.

Zaburzenia mogą dotyczyć na tym etapie dysfunkcji układu immunologicznego z częstą obecnością markerów autoimmunologicznych. Chorzy wykazują też zwiększoną podatność na toksyny środowiskowe i metale ciężkie, pojawiają się alergie, nietolerancje pokarmowe i metaboliczne. Często rozwija się dysfunkcja hormonalna, zwłaszcza problemy z tarczycą i chorobą Hashimoto, czyli jej autoimmunologicznym zapaleniem. Mogą dochodzić zaburzenia funkcji mitochondriów, przewlekłe zmęczenie i fibromialgia, zaburzenia snu związane z dysfunkcją nadnerczy, zaburzenia psychiczne (depresje i nerwice) oraz poznawcze - zaniki pamięci, zaburzenia koncentracji, mgła umysłowa. Choroba może też uszkadzać tkanki łączne powodując zapalenie stawów, ścięgien i kaletek maziowych, mięśni, nerwów (polineuropatie obwodowe, zapalenia korzeni) oraz serca, a także zanikowe zapalenie skóry (ACA).

Koinfekcje

Koinfekcje

Borelioza jest tak naprawdę tylko jedną z chorób przenoszonych przez kleszcze, które potrafią zarazić całą gamą różnych mikroorganizmów na raz. Osoby zakażone wyłącznie krętkiem z rodzaju Borrelia należą do mniejszości. Większość chorych otrzymuje od kleszcza pakiet bakterii, które wywołują równie trudne do wyleczenia jak borelioza choroby. Leczenie samej boreliozy bez leczenia zakażeń współwystępujących jest niestety nieefektywne i nie powoduje trwałego polepszenia stanu Pacjenta.

W przypadku zdiagnozowania koinfekcji konieczna jest terapia celowana na zniszczenie wszystkich patogenów, jakie opanowały organizm chorego, przy czym leczenie ich odbywa się w pierwszej kolejności - przed leczeniem boreliozy.

Choroby, jakie mogą współwystępować z boreliozą to:

  • infekcje bakteryjne: mycoplazma, chlamydia, bartonella, yersinia, anaplazma (Ehrlichia), riketsja
  • zakażenia pierwotniakowe: babeszja, toksoplazma
  • zakażenia pasożytnicze (toxocaroza, tasiemczyca, owsica, włosogłówka, lamblie)
  • zakażenia grzybicze (głównie Candida)

Przebieg kliniczny boreliozy może być bardzo zróżnicowany

Przebieg kliniczny boreliozy może być bardzo zróżnicowany

W przypadku, gdy ukąszenie kleszcza zostało przeoczone, rumień albo nie wystąpił albo został niezauważony, a pacjent leczył się przez lata nieskutecznie u różnych specjalistów - zawsze należy podejrzewać chorobę, gdy wystepują liczne objawy pochodzące z różnych systemów (układ nerwowy, pokarmowy, szkieletowo-mięśniowy, wydalniczy, hormonalny, etc).

Czy masz objawy mogące sugerować chorobę odkleszczową?